China bezit 80 procent van patenten op onderzeese datacenters

Chinese bedrijven en onderzoekers domineren de patenten op onderzeese datacenters, zo meldt Bright op 14 november 2026. Een onderzees datacenter is een verzameling servers in een afgesloten, drukbestendige container op de zeebodem, die zijn warmte afgeeft aan het omringende zeewater. Volgens Bright bezit China 80 procent van alle patenten voor deze technologie wereldwijd. Dat cijfer komt uit een onderzoek van twee Chinese wetenschappers, die 168 patenten analyseerden die tussen 2006 en 2026 zijn ingediend.

Het onderzoek laat volgens Bright een verschuiving zien. Onderzoekers uit de Verenigde Staten, Noorwegen en Canada hielden zich aanvankelijk vooral bezig met de bescherming van apparatuur onder water, terwijl China zich steeds meer richt op de bouw en het onderhoud van complete datacenters. Zuid-Korea bezit volgens Bright ongeveer 17 procent van de onderzochte patenten. De overige patenten zijn verdeeld over onder meer de Verenigde Staten en Europa.

Waarom zou je servers op de zeebodem zetten?

De belangstelling hangt samen met warmte, een van de grootste uitdagingen van de groeiende datacenterindustrie. Servers verbruiken veel elektriciteit en zetten een aanzienlijk deel daarvan om in warmte. Om oververhitting te voorkomen zijn datacenters afhankelijk van grote koelsystemen, die volgens Bright niet alleen geld kosten maar zelf ook elektriciteit verbruiken. Bij een onderzees datacenter wordt de warmte via speciale koelsystemen overgedragen aan het koude zeewater, waardoor mogelijk minder traditionele koelinstallaties nodig zijn.

Bright benadrukt een belangrijke nuance: de servers zelf verbruiken daardoor niet automatisch minder elektriciteit. Wat kan afnemen, is de energie die nodig is om ze te koelen.

Wat doet China al in de praktijk?

Volgens Data Center Frontier, dat op 29 mei 2026 over het onderwerp publiceerde, is China het verst gevorderd van demonstratie naar toepassing. Meerdere bronnen meldden in mei 2026 dat het door offshore windenergie gevoede onderzees datacenter van HiCloud bij Shanghai, in de Lingang Special Area, volledig commercieel in bedrijf was, met een opgegeven capaciteit van 24 megawatt. Het project werd in juni 2025 gelanceerd, in oktober afgerond, in februari getest en ging in mei 2026 in volle bedrijf.

Berichten plaatsen de modules ongeveer 35 meter onder het wateroppervlak, en Chinese media spreken van een PUE onder 1,15. PUE (Power Usage Effectiveness) is de verhouding tussen het totale energieverbruik van een datacenter en dat van de IT-apparatuur zelf; hoe dichter bij 1, hoe minder energie naar koeling en overhead gaat. Volgens Offshore Wind, aangehaald door Data Center Frontier, werd de locatie in fasen ontwikkeld: eerst een demonstratiefaciliteit van 2,3 megawatt, daarna 24 megawatt. De ontwikkelaar claimt 22,8 procent lager elektriciteitsverbruik, geen waterverbruik en meer dan 90 procent minder landgebruik. Dat zijn claims van de ontwikkelaar, geen onafhankelijk geverifieerde metingen.

De GPU-servers in de modules zouden worden gebruikt voor het annoteren van big data, voor de ontwikkeling van Chinese grote taalmodellen en voor de coördinatie tussen offshore en onshore rekenkracht. China Telecom en LinkWise worden genoemd als gebruikers of deelnemers. Eerder al, in 2023, werd een cluster bij Hainan gelanceerd dat volgens meerdere bronnen modulair is opgebouwd en binnen 90 dagen na installatie en test in de fabriek kan worden ingezet.

HiCloud zelf werd in 2020 opgericht door Beijing Highlander Digital Technology en verhuisde naar Lingang. Volgens de officiële Engelstalige site van Lingang haalde het bedrijf in 2025 50 miljoen yuan op in een Series A-ronde, waarmee de totale financiering boven 100 miljoen yuan uitkwam, en bezit het meer dan 100 patenten op het gebied van navigatie, oceaanobservatie en onderzeese datacenters.

Waarom stopte Microsoft met Project Natick?

De technologie is niet nieuw. Microsoft experimenteerde in 2018 met Project Natick, een onderzees datacenter voor de kust van Schotland, dat volgens Bright ongeveer twee jaar liep. Volgens Microsoft lag het aantal storingen op een achtste van dat bij vergelijkbare datacenters op land. Toch rolde het bedrijf de technologie niet commercieel uit en bevestigde het in 2024 dat het project was beëindigd. Data Center Frontier schrijft dat Natick vooral uitdagingen op het gebied van onderhoud, afdichting en inpassing in reguliere clouddiensten blootlegde.

Een heel andere route kiest het Amerikaanse Panthalassa, dat volgens Data Center Frontier in mei 2026 een Series B-ronde van 140 miljoen dollar aankondigde onder leiding van Peter Thiel. Het bedrijf wil geen modules op de zeebodem, maar zelfvarende, drijvende knooppunten die golfenergie opwekken, AI-inferentie (het laten draaien van een getraind model om antwoorden te geven) aan boord uitvoeren en data via satellieten in een lage baan om de aarde doorgeven.

Maakt 80 procent van de patenten China de technologische leider?

Bright waarschuwt dat het niet betekent dat China ook echt 80 procent van de technologie voor onderzeese datacenters bezit. Patenten zijn territoriaal gebonden, en een groot aandeel geeft een land niet automatisch wereldwijde controle over een technologie. Wel laat het onderzoek zien dat China actief is op een terrein dat belangrijker kan worden naarmate de vraag naar datacentercapaciteit verder groeit.

Data Center Frontier formuleert de kernvraag zo: niet of een server onder water kan draaien, want dat kan, maar of dit economisch, veilig en betrouwbaar kan opschalen. De site wijst ook op milieuzorgen, want warmte die in kwetsbare oceaanecosystemen wordt geloosd vraagt om geloofwaardige effectbeoordelingen. Of de Chinese projecten dezelfde toetsing krijgen als een Amerikaans project, is volgens de site nog onduidelijk.

Wat betekent dit voor Nederlandse bedrijven?

Voor Nederlandse datacenterbeheerders en bedrijven die rekenkracht afnemen verandert er op korte termijn naar verwachting weinig: in de gelezen bronnen is geen commercieel aanbod in Europa te vinden, en de cijfers over besparingen komen van de ontwikkelaars zelf. Koeling is wel een kostenpost die elke inkoper kan benoemen. Vraag leveranciers daarom naar PUE en waterverbruik, en volg patenten en pilots rond onderzeese systemen als mogelijke koelroute voor kustlocaties. Wie ooit zo'n techniek wil gebruiken, moet rekening houden met patentrechten die grotendeels bij Chinese partijen liggen, al blijft de territoriale beperking van patenten een belangrijke kanttekening.