CD Projekt Red geeft Geralt via AI zijn oude Poolse stem terug

CD Projekt Red gebruikt kunstmatige intelligentie om de Poolse stem van Geralt in Songs of the Past, de nieuwe uitbreiding van The Witcher 3, weer te laten klinken zoals vroeger. Dat meldt Bright op 12 november 2026 op basis van een interview van de ontwikkelaar met Game File. Het gaat niet om een stem die zonder acteur wordt gemaakt: Jacek Rozenek, de Poolse Geralt, spreekt alle teksten zelf in. De AI past alleen de klankkleur aan.

Waarom moest de stem van Geralt worden aangepast?

Rozenek is volgens Bright al sinds de eerste Witcher-game de Poolse stem van Geralt. In 2019 kreeg hij een beroerte, waardoor hij maandenlang niet kon spreken en zijn stem uiteindelijk blijvend veranderde. Na intensieve revalidatie kan hij weer werken, maar zijn stem klinkt nu lager en rauwer dan toen, schrijft Bright.

The Gamer, dat de Game File-journalist Stephen Totilo als bron noemt, vult aan dat CD Projekt Red de acteur eerst naar de studio uitnodigde om regels op te nemen en zo te meten hoeveel zijn stem was veranderd. De conclusie was dat zijn stem na de beroerte wel was hersteld, maar lager en schorder klonk dan toen hij Geralt ruim tien jaar geleden voor het eerst insprak. Rozenek nam volgens The Gamer al in 2021 een paar nieuwe regels op voor de next-gen update van The Witcher 3, die in 2022 verscheen. Over die sessie zei hij tegen Totilo, vrij vertaald uit het Engels: “Ik was zo uitgeput na deze opname.”

Het probleem is vooral een kwestie van continuïteit. Songs of the Past speelt zich volgens Bright rond dezelfde periode af als de basisgame. Oude en nieuwe dialogen zijn daardoor kort na elkaar te horen, en het zou opvallen als Geralt opeens heel anders klinkt. Dat geldt in elke taal waarin het spel wordt gespeeld.

Hoe werkt de stemtechniek van Respeecher?

CD Projekt Red schakelde Respeecher in, een Oekraïens bedrijf dat machine learning gebruikt voor spraaksynthese en het klonen van stemmen. Stemconversie, zoals dit bedrijf het doet, betekent dat software de klankkleur van een opname omzet naar die van een andere stem, terwijl de woorden en de intonatie van de spreker blijven staan. Volgens Respeecher blijven bij zulke bewerkingen de emoties en de intonatie van de acteur behouden, meldt Bright.

Lokalisatieproducent Mikołaj Szwed legde aan Game File uit hoe het model tot stand kwam. Volgens Push Square en PlayStation Universe zei hij: “We hebben Respeecher in feite alle regels gegeven die Jacek voor The Witcher 3 voor ons heeft opgenomen. Zij hebben op basis van zijn regels een algoritme van zijn stem gemaakt.” Het werk kostte volgens The Gamer tientallen uren, en de emotionele toon van Rozenek goed raken was voor de ontwikkelaars van Respeecher de grootste uitdaging.

• Rozenek spreekt alle Poolse regels voor Songs of the Past zelf in, meldt Push Square.
• Het model is getraind op de opnames die hij eerder voor The Witcher 3 maakte.
• Respeecher zet de klankkleur om naar die van de Geralt uit de basisgame.
• Alleen de Poolse versie wordt bewerkt: in het Engels spreekt Doug Cockle Geralt weer in, zonder AI-bewerking, melden Bright en Push Square.

Is dit ethisch verantwoord voor stemacteurs?

Gamemakers krijgen geregeld kritiek wanneer ze AI inzetten, schrijft Bright, en juist stemacteurs maken zich zorgen over de technologie. Hier is de situatie anders, omdat de acteur zelf meewerkt. Rozenek zei volgens PlayStation Universe, in vrije vertaling: “Het punt is dat deze stem zo dicht mogelijk bij mijn stem van twaalf jaar geleden moet liggen. Ik heb groot vertrouwen in de makers van deze game.” Volgens The Gamer voegde hij eraan toe dat hij zich voor de dynamiek en het acteerwerk heel goed voelt.

Ik denk dat dit een van die manieren is waarop je AI ethisch kunt gebruiken: met toestemming en om iets goeds te doen.

Szwed zei volgens Push Square ook dat het bedrijf deze route alleen overwoog vanwege de gezondheidsproblemen van Rozenek, en pas nadat hij zijn goedkeuring had gegeven. Het is niet de eerste keer dat de studio Respeecher gebruikt. The Gamer noemt een eerder geval in Cyberpunk 2077, dat van Viktor Vektor: de Poolse stemacteur Miłogost Reczek was overleden, en met toestemming van zijn zoon liet de studio zijn stem voor de uitbreiding nabootsen. Bij Rozenek is het verschil dat hij nog leeft en zelf inspreekt.

Wat is nog onduidelijk?

De bronnen noemen geen vergoeding voor Rozenek en zeggen niet hoe lang het stemmodel bestaat, wie het beheert of of het voor andere projecten mag worden gebruikt. Ze beschrijven alleen dat hij toestemming gaf voor deze uitbreiding. Songs of the Past verschijnt in 2027 voor pc, PlayStation 5 en Xbox Series X en S, volgens Bright. The Witcher 3 Remastered kwam volgens PlayStation Universe op 29 september 2026 uit. Een exacte releasedatum van de uitbreiding is in de gelezen bronnen niet genoemd.

Wat betekent dit voor Nederlandse bedrijven?

Voor Nederlandse gamestudio’s, nasynchronisatiebureaus en uitgevers laat dit voorbeeld zien hoe stem-AI er ook uit kan zien: een hulpmiddel om een bestaande acteur consistent te houden over jaren, niet om hem te vervangen. Wie langlopende projecten heeft met terugkerende stemmen, zoals uitbreidingen of vervolgdelen, kan van dit voorbeeld leren dat het zinvol is om vooraf schriftelijk vast te leggen waarvoor een stemmodel mag worden gebruikt, hoe lang en door wie. Het helpt ook om open te zijn naar spelers en acteurs over wat er is bewerkt. Of een bedrijf dat niet zelf een AI-leverancier heeft hetzelfde kan doen, hangt af van de afspraken met de acteur en de leverancier.