Franse parlementariërs eisen voorafkeuring en boetes tot 7 % van wereldwijde omzet voor algemene AI

Op 15 september 2026 hebben René Pilato en 69 andere afgevaardigden van de parlementaire groep La France insoumise (LFI) wetsvoorstel 3149 ingediend bij de Franse Nationale Vergadering. Het conceptwet wil een voorafkeuringssysteem invoeren voor commerciële algemene kunstmatige‑intelligentiesystemen en voor hoog‑risico‑AI‑systemen die al in bijlage III van de EU‑AI‑wet staan.

Het voorstel is expliciet een oppositiemaatregel en is nog niet omgezet in wet. Op 25 september 2026 was het alleen doorverwezen naar de Commissie Economische Zaken van de Vergadering, wat betekent dat de tekst nog onderhevig is aan debat en amendementen voordat er gestemd kan worden.

Belangrijkste kenmerken van het conceptregime

Indien aangenomen, zou het wetsvoorstel een 18‑koppige Nationale Autoriteit voor Kunstmatige Intelligentie (ANIA) oprichten, belast met het beheer van het nieuwe regime. ANIA zou de bevoegdheid krijgen om autorisaties voor AI‑systemen die onder de wet vallen te verlenen, op te schorten of in te trekken.

De wet definieert een “aanzienlijke wijziging” als elke verandering die de nalevingsstatus of het risicoprofiel van een systeem materieel beïnvloedt. Een dergelijke wijziging zou een nieuw autorisatie‑verzoek activeren, zodat de autoriteit elke significante update beoordeelt voordat het model commercieel kan blijven opereren.

Het handhavingsinstrumentarium van de autoriteit zou onder meer bevelen omvatten om een systeem in overeenstemming te brengen, de mogelijkheid om dagelijkse boetes tot €100.000 op te leggen, en de macht om de werking van een systeem te schorsen of de autorisatie volledig in te trekken.

Financiële boetes en meldingsverplichtingen

Administratieve boetes onder het wetsvoorstel kunnen oplopen tot 7 % van de wereldwijde jaarlijkse omzet van een bedrijf, waarmee de straf wordt afgestemd op de zwaarste sancties in het digitale regelgevingskader van de EU. De boeteberekening zou gebaseerd zijn op het fiscale jaar waarin de overtreding wordt geconstateerd.

Menselijke controle en arbeidsbeslissingen

• Voorafgaande autorisatie vereist voor commerciële algemene AI‑modellen
• Vernieuwing van autorisatie bij elke aanzienlijke nalevings‑ of risicowijziging
• Oprichting van een 18‑koppige Nationale Autoriteit voor Kunstmatige Intelligentie (ANIA)
• Dagelijkse boetes tot €100.000 en boetes tot 7 % van de wereldwijde omzet
• Verplichte incidentmelding binnen 48 uur en gegevensverwijdering binnen zeven dagen

Reacties en politieke context

De LFI‑fractie presenteert het initiatief als een noodzakelijke tegenhanger van de EU‑AI‑Act, die volgens hen onvoldoende grip biedt op de snel evoluerende markt voor generatieve AI. Andere partijen, waaronder de centristische La République En Marche, hebben kritische vragen gesteld over de haalbaarheid van een nationale autoriteit en de impact op innovatie.

Voor bedrijven uit de technologiesector betekent het voorstel een extra administratieve last. Naast de bestaande EU‑compliance moeten ze nu mogelijk twee afzonderlijke autorisatieprocessen doorlopen, één op Europees niveau en één op nationaal niveau, wat de tijd tot marktintroductie aanzienlijk kan verlengen.

Impact op bedrijven

De mogelijkheid van boetes tot 7 % van de wereldwijde omzet maakt het financieel aantrekkelijk om vroegtijdig te investeren in compliance‑programma’s, waaronder continue risico‑evaluaties en documentatie van modelupdates. Veel multinationals overwegen nu om hun Europese AI‑activiteiten te consolideren om één centraal aanspreekpunt te hebben voor zowel de EU‑AI‑Act als de potentiële Franse ANIA.

Kleine en middelgrote ondernemingen (KMO’s) die AI‑diensten aanbieden, vrezen dat de kosten van de vereiste autorisatie en de potentiële boetes hun bedrijfsmodel onder druk zullen zetten. Er wordt al gesproken over mogelijke steunmaatregelen of subsidies vanuit de Franse staat om KMO’s te helpen voldoen aan de nieuwe eisen.

De definitie van een “aanzienlijke wijziging” kan breed worden geïnterpreteerd, waardoor zelfs kleine updates aan trainingsdata aanleiding kunnen geven tot een nieuw autorisatieverzoek. Dit risico wordt door juridisch experts beschouwd als een bron van onzekerheid die de innovatie kan remmen.

De komende weken zal de Commissie Economische Zaken de tekst grondig analyseren, waarbij zij waarschijnlijk input zal vragen van zowel nationale toezichthouders als Europese instanties. Een mogelijke stemming in de Nationale Vergadering wordt pas verwacht in het tweede halfjaar van 2027, afhankelijk van de uitkomst van deze consultaties.