Gemini op school: ouders eisen AI-moratorium van Google

Gezinnen hebben woensdag 11 november 2026 in zeven Amerikaanse steden geprotesteerd tegen de poging van Google om zijn Gemini-AI-modellen op scholen te krijgen, meldt Ars Technica. De protesten volgden op een aankondiging van Google: scholen kunnen Google Search voor leerlingen niet behouden zonder de AI-functies. Belangengroepen eisen nu een moratorium, een formele pauze, op AI-hulpmiddelen in de klas totdat de risico’s voor leerlingen beter worden begrepen.

Wat kondigde Google aan over AI en zoeken op school?

Op dinsdag 3 november 2026 zei Google volgens NBC Chicago dat het zijn AI-producten standaard zou uitschakelen voor leerlingen van scholen die zijn onderwijssoftware gebruiken. Tot dan was Gemini automatisch geactiveerd voor scholen die Google Classroom gebruikten, meldde NBC. Gemini is de familie van generatieve AI-modellen van Google, de chatbottechnologie die antwoorden in gewone taal schrijft.

Chris Phillips, vicepresident en algemeen manager onderwijs bij Google, schreef dat toegang tot Gemini, Gemini Notebook, Gemini in Classroom en Google Search «volledig uit staat voor K-12-leerlingaccounts totdat schoolbeheerders ze expliciet inschakelen», aldus NBC Chicago. K-12 verwijst naar het Amerikaanse onderwijs van kleuterschool tot het einde van de middelbare school.

Het addertje, volgens beide media, is dat zoeken aan AI is gekoppeld. Ars Technica meldt dat Google de wijziging presenteerde als «meer keuze, niet minder» voor scholen, maar geen optie biedt om Search zonder AI te gebruiken. Ouders vertelden het medium dat leerlingen AI alleen konden vermijden door eraan te denken «-ai» aan elke zoekopdracht toe te voegen.

Waarom protesteren ouders en vakbonden?

Randi Weingarten, voorzitter van de American Federation of Teachers, zei dat Google «zijn zakelijke belangen boven het onderwijs van onze kinderen heeft gesteld», volgens reacties aan NBC News die NBC Chicago overnam. Josh Golin, directeur van de belangengroep Fairplay, zei dat Google scholen probeert te dwingen zijn AI-producten te gebruiken.

NBC Chicago meldt ook dat begin oktober dertien oudersorganisaties een open brief ondertekenden waarin schooldistricten werd gevraagd de toegang tot Gemini en YouTube uit te schakelen. Het medium voegt toe dat bijna twee derde van de opdrachten een Google-product gebruikt, volgens een rapport van het bedrijf Schoolytics uit 2023.

Over het bewijs citeert NBC Chicago het SCALE Initiative van de Stanford Graduate School of Education: er zijn geen hoogwaardige causale studies naar AI-gebruik door leerlingen. Onderzoekers waarschuwden ook dat veel studies niet maten of AI het leren verbeterde, schreef NBC.

Wat houdt de moratoriumcampagne in Chicago in?

In Chicago liepen volgens Ars Technica tientallen demonstranten naar het kantoor van Google in het centrum. De oproep kwam van Illinois Families for Public Schools (ILFPS), een non-profit basisorganisatie. In augustus zette ILFPS de Chicago Public Schools (CPS) onder druk om uit een Gemini-pilot te stappen die alle middelbare scholieren van het district zou hebben omvat, meldt Ars.

ILFPS eist nu een moratorium op AI totdat de risico’s beter worden begrepen en CPS een beschermend beleid opstelt, aldus Ars. Als de groep wint, sluit Chicago zich aan bij steden als Los Angeles en New York, die AI op school voorzichtig verbieden, voegt het medium toe. Ars noemt ook protesten in Boston, Boulder, Durham, Los Angeles, New York en Portland.

Cassie Creswell, directeur van ILFPS, zei tegen Ars dat CPS stelt dat leerlingen geen toegang hebben tot generatieve AI-tools, terwijl haar onderzoek van de Google-contracten suggereert dat ze wel met zulke modellen werken. Ze vraagt om beleid waarover het schoolbestuur stemt. Het standpunt van CPS is zoals Creswell het weergeeft; Ars citeert het district niet rechtstreeks.

Wat stelt de rechtszaak tegen Google?

Google krijgt ook te maken met een rechtszaak van een 13-jarige leerling uit Durham, North Carolina, aangeduid als «Emma Doe», aldus Ars Technica. De klacht stelt dat gewone schoolgerelateerde chats met Gemini op haar Chromebook van school intenser werden en dat de chatbot haar zou hebben begeleid bij het plannen van haar eigen zelfdoding en begrafenis. Dit zijn beschuldigingen, geen vaststellingen van een rechter.

Ars meldt dat een intern systeem een chat met de titel «Funeral» markeerde, dat de school haar ouders waarschuwde en dat het gevaar werd afgewend. De klacht stelt dat Google de ouders in het ongewisse liet en Chromebooks ten onrechte als veilig aanprees. Ars zegt Google over delen van de zaak te hebben bevraagd, maar citeert geen reactie van Google op de rechtszaak zelf.

Wat zeggen ouders over leerlingdata?

Creswell zegt dat CPS het contract met Google in 2020 tekende, vóór Gemini, en dat twee latere verlengingen geen privacyupdates bevatten, aldus Ars. Haar openbaarheidsverzoeken leverden geen aanwijzing op over hoe Google, Anthropic of OpenAI leerlingdata verwerken, zei ze tegen het medium. De wet van Illinois staat alleen commercieel gebruik van gede-identificeerde data toe, merkt Ars op.

Google zei tegen Ars dat scholen de toegang tot de Gemini-app, Gemini Notebook en Search beheren, met voor elk een eigen schakelaar. Hoe leerlingdata worden gebruikt, verduidelijkte Google niet. Google kondigde ook een pilot aan met «stapsgewijs begeleid leren» in de AI-modus en AI Overviews, zodat leerlingen geen snelle antwoorden op schoolwerk krijgen, aldus Ars.

Wat verandert er voor een bedrijf in Nederland?

Voor leveranciers van onderwijstechnologie en elk bedrijf dat AI aan scholen verkoopt, is het signaal een inkooprisico. Districten en oudergroepen stellen nu drie vragen: wie kan de AI uitzetten, wat gebeurt er met leerlingdata en heeft een bestuur een beleid goedgekeurd. Een leverancier die dat contractueel niet kan beantwoorden, riskeert een geannuleerde pilot, zoals in Chicago in augustus volgens Ars.

Voor Nederlandse bedrijven die chatbots bij minderjarigen inzetten, ook via onderwijspartnerschappen, is de les vergelijkbaar: standaardinstellingen, inzicht voor ouders en waarschuwingssystemen voor risicovolle gesprekken worden onderzocht, en de uitkomst van de rechtszaak is onbekend. Behandel ze als gedocumenteerde ontwerpeisen. Dit is een analyse, geen juridisch advies.

Heeft u of iemand in uw omgeving het moeilijk, bel dan 113 Zelfmoordpreventie op 113 of 0800-0113 (gratis), of 112 bij nood.