AI-sector noemt chiptarieven van Trump "de domste manier die denkbaar is"

De regering-Trump zou zich kunnen voorbereiden op de aankondiging van omvangrijke nieuwe halfgeleidertarieven op wat de techsector het slechtst denkbare moment noemt. Politico meldde deze week, op basis van zo'n acht personen aan wie anonimiteit werd toegezegd om over de plannen van de regering te spreken, dat een breed scala aan nieuwe tarieven op chips — waarvan de sector vreest dat ze de Amerikaanse AI-innovatie kunnen 'fnuiken' — binnen 'weken of maanden' zou kunnen worden ingevoerd. Volgens de bronnen van Politico, geciteerd door Ars Technica, zou het overwogen kader 'het aantal technologieproducten dat onder de heffingen valt drastisch kunnen uitbreiden, waarbij niet alleen chips worden geraakt maar mogelijk ook veel van de goederen die ermee worden gemaakt, zoals gameconsoles of de servers die datacenters vullen'. Het Zuid-Koreaanse medium AI Times, dat het bericht apart bevestigde, preciseerde dat de producten die worden onderzocht laptops, gameconsoles en de servers voor AI-datacenters omvatten.

Een rekening van tientallen miljarden

Brancheorganisaties waarschuwen al sinds het aantreden van Trump dat het belasten van zowel halfgeleiders als de downstreamproducten die ermee worden gemaakt — mogelijk zelfs gebruikte of gereviseerde producten met chips — funest zou zijn voor de economie. De Computer and Communications Industry Association (CCIA) schatte in juni dat zo'n brede tariefaanpak de Amerikaanse economie jaarlijks ongeveer 90 miljard dollar aan bbp zou kosten en ertoe zou leiden dat zo'n 20% van de datacenterprojecten die tot 2030 gepland staan, worden uitgesteld of volledig geschrapt. De CCIA waarschuwde zelfs dat de tarieven ertoe zouden kunnen leiden dat er meer datacenters buiten de VS worden gebouwd — het tegenovergestelde van wat het beleid beoogt. In een brief van mei aan minister van Financiën Scott Bessent, medeondertekend door zo'n 20 brancheorganisaties, zette de CCIA verdere doorwerkingseffecten uiteen als producten niet worden vrijgesteld.

De waarschuwing van de sector aan consumenten

Die brief betoogde dat de prijzen van 'alledaagse gebruiksvoorwerpen' — smartphones, laptops, tablets, smartwatches, verbonden apparaten en voertuigen — zouden kunnen stijgen op een moment dat Amerikaanse huishoudens al krap bij kas zitten, en dat tarieven de introductie van nieuwe apparaten zouden kunnen vertragen, inclusief apparaten met de nieuwste AI-technologie. 'Consumentenapparaten zijn de belangrijkste toegangspoort waarlangs Amerikanen AI-gedreven tools gebruiken', aldus de brief. 'AI maakt haar belofte alleen waar als mensen haar ook daadwerkelijk kunnen gebruiken — en tarieven die consumenten uit de apparatenmarkt prijzen, zouden de adoptie van AI vertragen precies op het moment dat de VS in de positie is om de leiding te nemen.' Om AI-bedrijven te beschermen, overweegt de regering enige tariefverlichting, maar volgens de bronnen van Politico zou die waarschijnlijk gekoppeld worden aan investeringen van buitenlandse chipfabrikanten in Amerikaanse productie — de aanpak die naar verluidt de voorkeur heeft van minister van Handel Howard Lutnick.

• Geschatte jaarlijkse bbp-kosten van de brede tariefaanpak, volgens de CCIA: ongeveer 90 miljard dollar.
• Aandeel van de tot 2030 geplande datacenterprojecten dat mogelijk wordt uitgesteld of geschrapt: circa 20%.
• Verwachte wereldwijde omzet uit halfgeleiders voor 2026, volgens Gartner, aangewakkerd door prijsstijgingen als gevolg van het tekort: 1,6 biljoen dollar.
• Toegezegde investering van TSMC in chipfabrieken in Arizona: 265 miljard dollar; toch zouden de VS volgens AI Times zelfs met die investering volledig operationeel slechts ongeveer 30% van de geavanceerde chipproductiecapaciteit ter wereld bereiken.
• Geschatte minimale tijd om voldoende binnenlandse capaciteit voor geavanceerde chips op te bouwen, volgens door AI Times geciteerde sectorwaarnemers: vijf jaar.

Waarom de reshoring-rekening volgens critici niet klopt

Lutnick zou de tarieven breed willen toepassen om het herstel van de binnenlandse chipketen voorrang te geven, en volgens vier bronnen tegenover Politico is hij van plan een bepaalde hoeveelheid chips tariefvrij het land binnen te laten, afgestemd op hoeveel productie bedrijven op Amerikaanse bodem toezeggen — met mogelijk verschillende tarieven per land. Critici zeggen dat die structuur een grote kloof zou laten tussen het tariefvrije aanbod en wat de sector daadwerkelijk nodig heeft: 'het volume dat ze tariefvrij willen toekennen, zou niet eens genoeg zijn voor de hyperscalers alleen, laat staan voor de rest van de sector', zei een sectorvertegenwoordiger tegen Politico. 'Dat zijn chips die we hier fysiek niet kunnen kopen, omdat de capaciteit simpelweg nog niet bestaat. De rekening klopt gewoon niet.' Een techfunctionaris die diende onder de eerste regering-Trump verwoordde het botter: 'Dit is misschien wel de domste manier die denkbaar is om Amerikaanse dominantie in AI na te streven. Het is alsof je jezelf op de startlijn onderuit haalt.' Gesprekken tussen de sector en functionarissen van Handel zouden de afgelopen weken 'een negatieve wending' hebben genomen, terwijl de lobby tegelijk toeneemt; AI Times meldt dat bedrijven er specifiek op aandringen de vrijstellingen te behouden voor datacenters, onderzoek en ontwikkeling, start-ups en consumentenproducten die golden onder het aanvankelijke tarief van 25% op geavanceerde AI-versnellers dat in januari werd aangekondigd.

Voor een Nederlands bedrijf dat afhankelijk is van AI-hardware — cloudinfrastructuur ingekocht bij Amerikaanse aanbieders, laptops of de servers die datacenters draaiende houden — reikt dit geschil ver voorbij de Amerikaanse grenzen: elk tarief dat chips, of de eindapparaten die ermee worden gebouwd, duurder maakt, werkt door in wereldwijde toeleveringsketens, en apparatuur die is ingekocht bij Amerikaanse leveranciers, of gebouwd met Amerikaanse halfgeleiders, zou al duurder kunnen worden lang voordat Washington het beleid definitief vaststelt. De omvang van de bedragen die op het spel staan, en de duidelijke onenigheid tussen de Amerikaanse functionarissen zelf over de reshoring-rekening, wijzen erop dat dit gevecht nog lang niet beslecht is — en de uitkomst ervan zal mede bepalen wat AI-hardware kost, ver buiten de Verenigde Staten.