CXMT-claim over geheugen zet wereldwijde chipaandelen onder druk

Een Chinese claim met een brede beursreactie

De Chinese geheugenchipfabrikant ChangXin Memory Technologies, of CXMT, zegt vooruitgang te hebben geboekt met een nieuwe geheugenarchitectuur. Die aankondiging zette dinsdag wereldwijd aandelen van halfgeleiderbedrijven onder druk. Volgens CNBC en The Guardian gaat het om een DRAM-ontwerp dat een hogere geheugendichtheid mogelijk moet maken door meer gegevens in een kleinere ruimte op te slaan. De beursreactie bewijst niet dat de technologie al onafhankelijk is gevalideerd of op grote schaal wordt geproduceerd. Wel herwaarderen beleggers het risico dat de concurrentie in geheugen voor AI-systemen sneller verandert.

CXMT zou volgens de berichtgeving eind 2026 een nieuw servergeheugenproduct willen uitrollen dat op de nieuwe celarchitectuur is gebaseerd. Het ontwerp gebruikt zogeheten 4F-square-technologie. SK Hynix werkt eveneens aan dergelijke ontwerpen en presenteerde in 2025 een routekaart voor die technologie. Daarom gaat de marktimpact verder dan één productaankondiging. Beleggers vragen zich af of een Chinese producent de technologische afstand tot gevestigde spelers sneller kan verkleinen dan eerder werd aangenomen.

Geheugenaandelen dalen scherp

CNBC meldde dat Micron dinsdag 3,62% daalde. De in Zuid-Korea genoteerde aandelen van SK Hynix sloten 10% lager en Samsung Electronics verloor 7,4%. Ook SanDisk, Seagate en Western Digital daalden. The Guardian noemde voor Micron een verlies van 4,8%, wat kan verschillen door het gebruikte handelsmoment. Beide verslagen beschrijven echter hetzelfde patroon: de aankondiging van CXMT drukte niet alleen op de drie grote geheugenproducenten, maar ook op bedrijven in de bredere opslag- en halfgeleiderketen.

In Azië was de verkoopgolf eveneens zichtbaar. Volgens The Guardian zakte de Zuid-Koreaanse Kospi-index 6,25% doordat beleggers chipwaarden verkochten. De Nikkei in Japan verloor 1,8% en de beurs van Taiwan bijna 2%. TSMC daalde ongeveer evenveel. Tokyo Electron, een Japanse producent van chipapparatuur, verloor 7,15%, terwijl SoftBank Group, investeerder in OpenAI, 8,5% lager noteerde. De beweging bereikte dus producenten, toeleveranciers en bedrijven waarvan de waardering sterk samenhangt met verwachtingen rond AI-infrastructuur.

Ook in de Verenigde Staten stonden technologieaandelen onder druk. De Nasdaq daalde kort na opening meer dan 100 punten, of 0,35%, tot 30.556 punten. AMD verloor 1,4%, Nvidia 0,8% en Broadcom 0,2%. De Dow Jones Industrial Average steeg daarentegen vroeg op de dag bijna 0,4%. In Londen bereikte de FTSE 100 een hoogste punt in drie weken: de index steeg 0,73% tot 10.762 punten, geholpen door financiële waarden, dalende olieprijzen en afnemende obligatierentes. De onrust was dus vooral geconcentreerd in chips en AI-gerelateerde waarderingen.

Waarom een dichter DRAM-ontwerp telt

DRAM slaat gegevens op die andere AI-chips gebruiken voor berekeningen. Naarmate AI-systemen grotere modellen en datasets verwerken, worden geheugencapaciteit, bandbreedte en efficiëntie belangrijker. Als CXMT zijn aangekondigde architectuur kan omzetten in een concurrerend serverproduct, kunnen datacenters meer inkoopopties krijgen. Beleggers vrezen dat dit op langere termijn de prijszettingsmacht of de marges van Samsung Electronics, SK Hynix en Micron zou kunnen aantasten.

De koersreactie moet echter vooral worden gelezen als een herziening van verwachtingen, niet als bewijs dat CXMT al technologisch heeft ingehaald. CNBC schrijft dat analisten CXMT doorgaans nog achter de mondiale concurrenten plaatsen aan de grens van geheugenontwikkeling. Tegelijk kan nieuws over mogelijke doorbraken de perceptie van het marktvoordeel van rivalen sterk beïnvloeden. Tussen een nieuw ontwerp en brede levering liggen nog meerdere stappen: productieopbrengst, toegang tot apparatuur, kwalificatie door klanten en productievolume. De beschikbare bronnen tonen niet aan dat CXMT al die stappen heeft voltooid.

Meer aandacht sinds de beursgang

CXMT is in 2016 opgericht en heeft zijn hoofdkantoor in Hefei. Buiten China was het bedrijf weinig bekend tot de grote beursgang deze zomer. Volgens CNBC steeg CXMT bij zijn debuut in juli op de technologiegerichte STAR Market in Shanghai bijna 466%. Daarmee werd het op dat moment het waardevolste beursgenoteerde bedrijf van China. De aandelenkoers daalde daarna 4% ten opzichte van de IPO-dagprijs van 49 yuan, maar de marktkapitalisatie bedroeg nog altijd 3,46 biljoen yuan, of 520 miljard dollar. Dat ligt niet ver onder de 3,87 biljoen yuan van Tencent.

Ook de ontwikkeling van het marktaandeel voedt de aandacht. Een notitie van HSBC van donderdag schatte het wereldwijde DRAM-marktaandeel van CXMT op ongeveer 10%, tegenover circa 4% een jaar eerder. Het gaat om een schatting van HSBC, niet om een universeel bevestigde marktmeter. CNBC wees daarnaast op de grote binnenlandse vraag die CXMT ondersteunt. Samen maken die factoren het bedrijf voor beleggers tot een serieuze concurrent, ook al blijft het bij de meest geavanceerde geheugentechnologie met beperkingen kampen.

• CXMT zegt vooruitgang te hebben geboekt met een DRAM-celarchitectuur met hogere dichtheid.
• Een servergeheugenproduct op basis daarvan zou eind 2026 moeten volgen.
• HSBC schatte het wereldwijde DRAM-aandeel van CXMT op ongeveer 10%.
• Geheugenmakers, chipapparatuurbedrijven en AI-gerelateerde aandelen daalden na het nieuws.

Exportbeperkingen blijven relevant

De aankondiging van CXMT neemt de structurele beperkingen voor het bedrijf niet weg. CNBC meldt dat Amerikaanse exportcontroles China feitelijk de toegang ontzeggen tot cruciale apparatuur voor de meest geavanceerde chipproductie. Daaronder vallen de EUV-lithografiemachines van ASML, die nodig zijn voor de productie van de meest geavanceerde halfgeleiders. De binnenlandse vraag kan CXMT helpen groeien, maar beperkte toegang tot zulke apparatuur blijft een belangrijke hindernis voor verdere uitbreiding van geavanceerde productie.

Analisten van Citi schreven in augustus dat de Amerikaanse overheid waarschijnlijk geen verkoop van in China gemaakt geheugen in de Verenigde Staten zal toestaan. Verkoop aan datacenters in andere regio's, zoals Europa, zou Micron indirect kunnen raken, aldus die analisten. Dit is een analyse, geen vastgesteld toekomstig regelgevings- of verkoopresultaat. De Financial Times meldde in juli, op basis van bronnen die bekend zijn met de zaak, dat Apple CXMT-DRAM test voor apparaten die in China worden verkocht en bij de Amerikaanse overheid lobbyde voor breder gebruik. Apple was benaderd voor commentaar.

Onrust over AI-uitgaven versterkt effect

De uitverkoop komt op een moment waarop beleggers al twijfelen aan de omvang van, en de met schulden gefinancierde, uitgaven voor AI-infrastructuur. The Guardian schreef dat AI-aandelen de afgelopen maanden sterk schommelden door die zorgen. Broadcom-topman Hock Tan zei op een conferentie in Singapore, volgens door The Guardian aangehaalde berichtgeving van Bloomberg, dat veel AI-beleggers niet echt begrijpen waarop zij inzetten. Hij vergeleek zeer extreme verwachtingen met een casino.

Tan wees erop dat AI-bedrijven zoals OpenAI nog verlies maken. De geannualiseerde omzet van OpenAI van 50 miljard dollar, of 38 miljard pond, aan het einde van september kan volgens hem op een levensvatbaar model wijzen, maar biedt geen garantie voor langetermijnwinstgevendheid. Hij merkte ook op dat een aanzienlijk deel van de omzet van AI-labs bij ondernemingen uit proefprojecten komt. Die opmerkingen gaan niet rechtstreeks over CXMT, maar verklaren waarom nieuws over mogelijke nieuwe geheugenconcurrentie zo'n gevoelige markt kan treffen.

Voor ondernemingen en organisaties in het Nederlandse taalgebied betekent dit vooral dat zij hun aannames rond inkoop en infrastructuur moeten toetsen. Datacenters en afnemers kunnen mogelijke extra leveranciers, kwalificatieprocessen en onderhandelingsruimte volgen. Chipbedrijven en beleggers doen er goed aan een ontwerpclaim te onderscheiden van bewezen massaproductie, leveringscapaciteit en klantacceptatie. De koersdaling bepaalt geen nieuwe marktleider, maar maakt duidelijk dat concurrentie in AI-geheugen gevolgen kan krijgen voor kosten, beschikbaarheid en margeverwachtingen.