Chinese AI-modellen winnen wereldwijd snel terrein bij bedrijven

Op 26 september 2026 laten cijfers van ontwikkelaarsplatforms OpenRouter en Vercel zien dat Chinese AI-modellen wereldwijd veel vaker worden gebruikt. Bij OpenRouter waren Chinese modellen in de week van 14 september goed voor 57 tot 67 procent van alle gebruikte tokens. In februari lag dat aandeel nog tussen 6 en 13 procent. Vercel rapporteerde voor augustus een aandeel van 55 procent, tegenover 11 procent in januari.

Gebruik groeit via ontwikkelaarsplatforms

Deze cijfers gaan over platforms die bedrijven en ontwikkelaars toegang geven tot modellen van uiteenlopende aanbieders. Ze meten dus een belangrijk deel van de vraag, maar vormen geen volledige wereldwijde marktmeting. De gegevens van OpenRouter hebben betrekking op bedrijven in de Verenigde Staten, Europa en wat het bedrijf de Global South noemt: 82 landen in Midden- en Zuid-Amerika, Afrika en Azië. Vercel heeft geen geografische uitsplitsing van zijn gegevens gegeven.

Volgens OpenRouter gebruiken bedrijven in de Verenigde Staten ongeveer de helft van alle tokens op het platform. Bedrijven in de door OpenRouter afgebakende Global South behoren de afgelopen weken echter tot de grootste gebruikers van Chinese AI. Meer dan twee derde, ofwel 67 procent, van hun tokens ging naar Chinese modellen. De ontwikkeling wijst erop dat praktische factoren zoals prijs, beschikbaarheid en inzetbaarheid naast pure topprestaties steeds zwaarder wegen.

Lagere kosten voor code en agentische taken

Peter Walker, hoofd inzichten bij OpenRouter, zei tegen CNBC dat Chinese opensourcemodellen die dit jaar zijn uitgebracht geloofwaardig kunnen worden ingezet voor geavanceerde agentische toepassingen, vooral voor programmeren. Eind 2025 was dat volgens hem nog niet het geval. Bij zulke toepassingen voert een model taken in meerdere stappen uit en kan het met hulpmiddelen en softwarediensten werken.

Harpreet Arora, verantwoordelijk voor agentische infrastructuur bij Vercel, noemde prijs een doorslaggevende factor. Chinese modellen worden volgens hem geschikt voor meer soorten werk tegen veel lagere kosten. Zodra een model aan de kwaliteitseis voor een taak voldoet, wordt dat prijsverschil aantrekkelijk. Tegelijk zei Arora dat bedrijven voor sommige complexere opdrachten nog altijd Amerikaanse frontiermodellen willen gebruiken.

• Op OpenRouter bedroeg het aandeel Chinese modellen in de week van 14 september 57 tot 67 procent van de tokens.
• Bij Vercel steeg het aandeel van Chinese modellen van 11 procent in januari naar 55 procent in augustus.
• Bedrijven uit de door OpenRouter gedefinieerde Global South gebruikten voor 67 procent Chinese modellen.
• Amerikaanse frontiermodellen trekken volgens de beschikbare berichtgeving nog steeds meer totale bestedingen aan.

De druk op prijzen beperkt zich niet tot Chinese bedrijven. OpenAI en Anthropic kondigden deze week ook nieuwe, goedkopere modellen aan. Dianne Penn, hoofd productmanagement bij Anthropic Research and Labs, zei tegen CNBC dat Anthropic antwoorden efficiënter probeert te maken, zodat afhankelijk van de gekozen inspanningsinstelling minder tokens nodig zijn. De concurrentie draait daarmee niet uitsluitend om de hoogste prestaties, maar ook om het verbruik van rekenmiddelen.

Open systemen als alternatief

CNN beschrijft China’s aanbod als een ecosysteem dat sterker leunt op toegankelijkheid, lagere kosten en open systemen. Gebruikers kunnen zulke modellen in beginsel downloaden, aanpassen en zelf draaien. Dat kan aantrekkelijk zijn voor ontwikkelaars die geen duur abonnement en toegang tot een buitenlandse clouddienst willen of kunnen betalen. Eric Olander van The China-Global South Project zei tegen CNN dat een goedkoop Chinees model voor ontwikkelaars in de Global South nuttiger kan zijn dan een iets sterker systeem met hoge kosten.

De Verenigde Staten houden volgens CNN duidelijke troeven: toonaangevende AI-laboratoria, de meest geavanceerde chips en kapitaalkrachtige investeerders. CNBC meldt eveneens dat de meest geavanceerde Amerikaanse modellen op de meeste benchmarks vooroplopen. Dat betekent niet dat zij voor elke zakelijke toepassing de logische keuze zijn. Bedrijven kunnen per gebruiksgeval andere afwegingen maken tussen kwaliteit, prijs, aanpasbaarheid en spreiding van leveranciers.

Geopolitieke spanning rond technologie

Washington bekijkt de groeiende verspreiding van Chinese modellen met toenemende aandacht. Twee commissies van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden onderzoeken volgens CNBC de gevolgen van de groeiende adoptie. De Amerikaanse regering probeert haar voorsprong te behouden met exportcontroles die Chinese AI-bedrijven moeten beperken in de aankoop van de meest geavanceerde chips. Ook bestaat er zorg over toegang tot Nvidia-chips op afstand via datacentra buiten China.

Daarnaast bestaat er een conflict over distillatie: het nabootsen van oudere, gevestigde modellen door nieuwe systemen. Volgens CNN hebben OpenAI en Anthropic gesteld dat vooraanstaande Chinese laboratoria uitvoer van Amerikaanse systemen hebben gebruikt om eigen modellen te trainen en te verbeteren. Beijing heeft deze beschuldigingen herhaaldelijk verworpen. De beschikbare bronnen tonen dus een betwiste kwestie, niet een definitief vastgestelde verklaring voor de vooruitgang van Chinese modellen.

Wat dit betekent voor Nederland en Europa

Voor Nederlandse en Europese organisaties neemt het aantal beschikbare modelopties toe, maar daarmee ook de noodzaak om zorgvuldig te vergelijken. De cijfers van OpenRouter en Vercel bewijzen niet dat Chinese modellen op alle terreinen beter zijn, en evenmin dat ze blijvend zonder beperkingen beschikbaar zullen blijven. Deskundigen vertelden CNN dat China krachtige modellen in de toekomst mogelijk sterker kan reguleren. Voor gebruikers zijn daarom kosten, prestaties, aanpasbaarheid, gegevensstromen, leveringsrisico’s en toepasselijke Europese regels relevante onderdelen van dezelfde keuze.