NYT-rechtszaak onthult interne Microsoft- en OpenAI‑documenten over AI‑dataverzameling

In de lopende auteursrechtaanklacht die de New York Times en andere uitgevers tegen Microsoft en OpenAI hebben aangespannen, hebben de eisers ongecensureerde interne documenten overlegd die nieuw licht werpen op hoe de twee tech‑reuzen de grootschalige verzameling van auteursrechtelijk beschermd materiaal voor het trainen van generatieve AI‑modellen beschouwen.

De indieningen bevatten e‑mails en interne rapporten die niet waren geredigeerd voordat ze in het gerechtelijk dossier werden geplaatst, volgens berichtgeving van Ars Technica op 17 september 2026 en Golem.de op 18 september 2026.

Leiderschap bestempelt de praktijk als ongekende diefstal

In een memo citeert men Brent Hecht, directeur Applied Sciences bij Microsoft, die de massale contentverzameling omschrijft als "de grootste diefstal van arbeid in de menselijke geschiedenis" en intern de afhankelijkheid van een fair‑use‑verdediging in twijfel trekt.

Hechts opmerking, zoals in de gerechtelijke dossiers verschijnt, is geen juridische analyse maar een persoonlijke mening, een nuance die Microsoft later benadrukte in haar publieke reactie.

Mogelijke economische terugkoppelingslus

Een apart intern Microsoft‑document waarschuwt voor een "destructieve lus": AI‑producten die gebruikmaken van auteursrechtelijk beschermde content kunnen de inkomsten van de oorspronkelijke makers verminderen, waardoor er minder materiaal beschikbaar blijft voor toekomstige modeltraining.

Het memo stelt dat deze cyclus de langetermijngezondheid van het uitgevers‑ecosysteem kan ondermijnen, een zorg die door de eisers in hun klacht wordt herhaald.

Bewijs van dalende traffic en gebruikersgedrag

De eisers hebben data gepresenteerd waaruit blijkt dat de click‑through‑rate voor bepaalde koppen daalde van 83 % tot 93 % en voor andere van 51 % tot 94 % nadat AI‑gegenereerde antwoorden in plaats van de originele artikelen werden getoond. Deze cijfers worden als bewijs aangedragen, niet als een door de rechtbank vastgesteld feit.

Interne OpenAI‑berichten laten zien dat sommige medewerkers verwachtten dat gebruikers minder snel op een link zouden klikken wanneer het antwoord al in de AI‑reactie werd gegeven, wat de claim van uitgevers over verminderde traffic versterkt.

• Brent Hecht noemde de scraping "de grootste diefstal van arbeid in de menselijke geschiedenis"
• Microsoft waarschuwde voor een destructieve inkomstenlus voor contentproducenten
• Satya Nadella getuigde dat AI‑assistenten een site‑bezoek kunnen vervangen door direct informatie te leveren
• OpenAI‑medewerkers verwachtten lagere click‑through‑rates wanneer antwoorden vooraf werden gegenereerd

Satya Nadella, de chief executive van Microsoft, getuigde onder ede dat AI‑assistenten effectief een bezoek aan de oorspronkelijke bron kunnen vervangen door de gevraagde informatie direct te leveren, een uitspraak die aansluit bij de interne zorgen over trafficverlies.

De eisers beweren bovendien dat een techniek om paywalls te omzeilen werd ontdekt, waardoor een derde‑partij leverancier ongeveer 1,8 miljoen New York Times‑artikelen onder commerciële‑gebruik voorwaarden kon leveren, die later werden ingezet voor modeltraining.

Microsoft heeft gereageerd dat de geciteerde uitspraken de mening van een individuele medewerker weerspiegelen en niet de officiële juridische positie van het bedrijf vormen. Zowel Microsoft als OpenAI blijven betogen dat hun gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal binnen de grenzen van fair use valt, een claim die nog niet door een rechtbank is beoordeeld.

Er is nog geen rechterlijke beslissing op de merites van deze beschuldigingen; de documenten blijven deel uitmaken van het bewijsbestand terwijl de zaak naar een inhoudelijke uitspraak toewerkt.

Implicaties voor Nederlandse organisaties

Voor organisaties in Nederland signaleert de verschijning van deze interne documenten een verhoogd risicoprofiel voor bedrijven die afhankelijk zijn van AI‑gegenereerde content. De onthulde twijfels over fair use en de gekwantificeerde traffic‑dalingen suggereren dat toekomstige rechtszaken strengere licentie‑eisen kunnen opleggen, meer transparante data‑sourcingspraktijken kunnen afdwingen en de kosten van het inzetten van grootschalige taalmodellen die leunen op auteursrechtelijk beschermde tekst kunnen doen stijgen.

De Nederlandse Autoriteit Persoonsgegevens heeft nog geen specifiek advies gegeven, maar waarschuwt dat onrechtmatige verwerking van beschermde werken kan leiden tot aanzienlijke boetes onder de AVG, zeker als de data‑verwerking gekoppeld is aan commerciële AI‑diensten.