Gartner verhoogt wereldwijde AI‑uitgaven naar 2,7 biljoen dollar in 2026

Volgens de recentste prognose van Gartner zal de totale wereldwijde uitgave aan kunst‑intelligentie‑technologieën in het kalenderjaar 2026 uitkomen op 2,7 biljoen dollar. Deze som vertegenwoordigt een stijging van 49,5 % ten opzichte van het voorgaande jaar 2025, waardoor het de snelste jaarlijkse groei is die het onderzoeksbureau heeft geregistreerd sinds het begin van de systematische monitoring van AI‑gerelateerde uitgaven.

De groei is niet gelijkmatig verdeeld over de verschillende AI‑categorieën. Gartner wijst erop dat de vraag naar infrastructure‑as‑a‑service (IaaS)‑platformen die specifiek zijn geoptimaliseerd voor AI‑werkbelastingen, evenals naar high‑performance servers, geavanceerde netwerkapparatuur, gespecialiseerde halfgeleiders en edge‑apparaten, robuust blijft ondanks de bredere macro‑economische druk die in andere sectoren merkbaar is.

Infrastructuurvraag overtreft prijsdruk

Een opvallende bevinding uit de prognose is dat de recente stijging van de geheugenprijzen naar verwachting slechts een beperkt effect zal hebben op de aanschaf van AI‑infrastructuur. Gartner schrijft dit toe aan de strategische prioriteit die bedrijven geven aan het behouden van voldoende rekenkracht voor zowel AI‑training als -inference, waardoor kortetermijnprijsfluctuaties ondergeschikt zijn aan de lange‑termijnbehoefte aan capaciteit.

Softwareleveranciers reageren op deze dynamiek door steeds meer agent‑achtige AI‑functionaliteit direct in hun bestaande productpakketten te integreren. Deze benadering heeft als doel marktaandeel te beschermen tegen de opkomst van cross‑functionele AI‑agenten die anders de traditionele grenzen van software zouden kunnen doorbreken.

Generatieve AI bereikt de ‘vallei van desillusie’

Gartner plaatst generatieve AI in 2026 in de zogenoemde vallei van desillusie, wat aangeeft dat de aanvankelijke hype rond grote taalmodellen en beeldgeneratoren begint af te nemen. Het bureau signaleert een verschuiving naar eenvoudiger, taak‑specifieke AI‑functies die worden meegeleverd met de software die bedrijven al in hun IT‑landschap hebben geïntegreerd.

Verwachte groei van ontwikkelplatformen en generatieve modellen

Gartner voorspelt dat AI‑applicatie‑ontwikkelplatformen in 2026 met een jaarlijks tempo van 28 % tot 39 % zullen groeien. Tegelijkertijd wordt verwacht dat de markt voor generatieve modellen een explosieve stijging zal vertonen van 110 % tot 117 % ten opzichte van het voorgaande jaar. Deze cijfers onderstrepen een dubbele trend: enerzijds een snelle uitbreiding van de tools die AI‑creatie mogelijk maken, en anderzijds een bescheidener, maar nog steeds significante, groei van de onderliggende modelcapaciteiten.

• AI‑geoptimaliseerde IaaS‑diensten
• High‑performance servers en netwerken
• Gespecialiseerde halfgeleiders voor inference
• Edge‑apparaten met on‑device AI‑versnelling

Gartner schat bovendien dat gecombineerde transformatiediensten en indirecte AI‑projecten tegen het jaar 2030 een omzet van 1,2 biljoen dollar kunnen genereren. Deze langetermijnvisie suggereert dat, hoewel 2026 wordt gedomineerd door infrastructuuruitgaven en incrementele software‑verbeteringen, de markt uiteindelijk zal uitgroeien tot een breder ecosysteem van diensten die strategische verandering combineren met tactische AI‑implementaties.

Het is essentieel te onthouden dat deze cijfers prognoses zijn, geen feitelijke uitgaven tot op heden. Gartner waarschuwt bedrijven om een duidelijk onderscheid te maken tussen de capaciteit die ze aanschaffen, het daadwerkelijke gebruik van die capaciteit, en de tastbare bedrijfswaarde die uit AI‑initiatieven voortvloeit.

Voor een Nederlands of Belgisch bedrijf betekent de prognose concrete stappen: budgeteer voor AI‑klare infrastructuur, evalueer bestaande software op ingebouwde AI‑functies voordat nieuwe tools worden aangeschaft, en plan kleinere, waardegerichte AI‑projecten die geleidelijk kunnen opschalen. Het onderscheid tussen voorspelde uitgaven en reële consumptie helpt CIO’s om middelen efficiënter toe te wijzen.

Daarnaast raadt Gartner aan om investeringen in AI‑infrastructuur te koppelen aan duidelijke use‑cases, zodat de ROI meetbaar blijft en de risico’s van overinvestering in hype‑gedreven technologieën worden geminimaliseerd. Het monitoren van zowel capaciteitsgebruik als prestatie‑indicatoren is cruciaal voor een duurzame adoptiestrategie.

De groei van AI‑ontwikkelplatformen zal naar verwachting leiden tot een toename van interne ontwikkelteams die zich specialiseren in het bouwen van taak‑specifieke modellen. Deze trend kan de afhankelijkheid van externe leveranciers verminderen en organisaties in staat stellen sneller te reageren op veranderende marktbehoeften.

Ondanks de afkoeling van de hype rond generatieve AI, blijft de onderliggende technologie een belangrijke motor voor innovatie, vooral in sectoren als gezondheidszorg, productie en financiële diensten, waar specifieke AI‑toepassingen directe operationele voordelen kunnen opleveren.

Tot slot benadrukt Gartner dat de AI‑markt zich blijft ontwikkelen in een cyclisch patroon van hype, desillusie en uiteindelijk productiviteit. Bedrijven die tijdig hun strategie aanpassen aan deze fasen, zullen beter gepositioneerd zijn om de verwachte investeringen van 2,7 biljoen dollar in 2026 om te zetten in meetbare bedrijfsresultaten.

In de regio Benelux is het bovendien raadzaam om lokale regelgeving en dataprivacy‑vereisten mee te nemen in elke AI‑uitrol, zodat de investeringen niet alleen technisch, maar ook juridisch en ethisch verantwoord zijn.