OESO waarschuwt voor schuld- en aandelenrisico's rond AI

In haar meest recente rapport, het Interim Economic Outlook dat deze woensdag werd gepubliceerd, schetst de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) een gedetailleerd beeld van de krachten die de wereldeconomie in 2026 ondersteunen. Tegelijkertijd wijst de organisatie met nadruk op de toenemende financiële kwetsbaarheden die inherent zijn aan de snelle expansie van kunstmatige intelligentie (AI). Hoewel de massale investeringen in digitale infrastructuur, datacenters en geavanceerde halfgeleiders blijven fungeren als een van de centrale motoren achter de wereldwijde economische activiteit, waarschuwt de OESO uitdrukkelijk voor de manier waarop technologiebedrijven deze groei financieren en voor de groeiende ontkoppeling tussen uitzonderlijk hoge aandelenkoersen en stijgende financieringskosten.

Volgens de diepgaande analyse van de internationale instelling vormen de aanhoudende zorgen over de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, gecombineerd met de omvangrijke uitgifte van langlopende bedrijfsschulden door AI-ondernemingen, doorslaggevende factoren die een sterke opwaartse druk uitoefenen op de marktrentes en op de looptijdpremies die beleggers eisen voor het aanhouden van obligaties. Deze directe concurrentie op de kapitaalmarkten tussen de uitgifte van bedrijfsobligaties door de technologiesector en de emissie van staatspapier heeft ertoe bijgedragen dat de langetermijnrente in de meeste grote geavanceerde economieën is opgelopen tot het hoogste niveau in vijftien jaar of zelfs langer.

Waarderingskloof en besmettingsrisico's in de reële economie

Ondanks deze aanhoudende stijging van de prijs van geld tonen conventionele waarderingsmaatstaven aan dat de aandelenmarkten historisch hoog gewaardeerd blijven, in het bijzonder binnen de technologiesegmenten. De beurzen lijken tot dusver weinig gevoeligheid te vertonen voor het stijgende traject van de staatsobligatierentes. De experts van de OESO waarschuwen dat de prognoses van marktanalisten een uitzonderlijk snelle winstgroei in de komende jaren veronderstellen om de huidige koersniveaus te kunnen rechtvaardigen. Tegelijkertijd signaleert de organisatie een groeiende afhankelijkheid van de AI-sector van schuldinstrumenten en complexe financieringsstructuren, wat gepaard gaat met signalen van kredietrisico die plotse en scherpe marktbewegingen kunnen versterken indien het beleggerssentiment omslaat.

Een teleurstellende winstgroei zou de investeringen in de sector aanzienlijk kunnen vertragen, overslaan naar aanverwante sectoren zoals de techniek en de bouw, en leiden tot een verslechtering van de waarderingen op de financiële markten.

Het rapport preciseert tevens dat de financiële rendementen op geïnvesteerd kapitaal in AI aanzienlijk meer tijd nodig kunnen hebben om werkelijkheid te worden, of zelfs kunnen achterblijven bij de hooggespannen projecties als gevolg van ernstige operationele knelpunten. Daarbij gaat het voornamelijk om de beperkte beschikbaarheid van elektriciteit en capaciteitstekorten in het aanbod van geavanceerde halfgeleiders. Indien AI-bedrijven hun winstgevendheidsdoelstellingen niet halen, zal de impact zich niet beperken tot techaandelen. Een dergelijke tegenvaller zal naar verwachting ook bouwprojecten afremmen, zware engineeringactiviteiten vertragen en de investeringscapaciteit van de gehele toeleveringsketen onder druk zetten. Bovendien kan het aanhouden van hoge rentes op staatsobligaties op zichzelf de rentabiliteit van deze beursgenoteerde ondernemingen uithollen en kettingreacties van koerscorrecties ontketenen op de mondiale financiële markten.

Macro-economische projecties en de grenzen van het basisscenario

Op het bredere macro-economische niveau heeft de OESO haar prognose voor de mondiale economische groei opwaarts bijgesteld naar 2,9% voor 2026 (ten opzichte van de eerdere raming van 2,8%) en naar 3,0% voor 2027 (vergeleken met 2,9% voorheen). De wereldwijde economische dynamiek wist de energieschok als gevolg van de oorlog met Iran beter op te vangen dan aanvankelijk werd gevreesd. Dit werd ondersteund door het vrijgeven van strategische oliereserves, een afname van de energie-import door China en een tijdelijke toevlucht tot alternatieve brandstoffen zoals steenkool. Voor de Verenigde Staten werd de groeiverwachting verhoogd naar 2,2% in 2026 en 2,1% in 2027, gedragen door aanhoudende investeringen in AI. In de eurozone zal het bruto binnenlands product naar verwachting groeien met 1,0% in 2026 en eveneens 1,0% in 2027. Voor Japan wordt gerekend op een groei van 0,8% in 2026 en 0,7% in 2027, terwijl het Verenigd Koninkrijk naar verwachting uitkomt op 1,1% in 2026 en 1,0% in 2027. De groeiprognose voor China blijft gehandhaafd op 4,5% in 2026 en vertraagt naar 4,2% in 2027. Voor Canada werd de raming verlaagd naar 0,9% in 2026 en 1,3% in 2027 als gevolg van nieuwe Amerikaanse invoertarieven.

• De gemiddelde inflatie binnen de G20 is opwaarts bijgesteld naar 4,1% in 2026 (tegenover 4,0% eerder) en naar 3,6% in 2027 (tegenover 3,1%), wat wijst op een langere periode van restrictief monetair beleid.
• Bijkomende spanningen op de energiemarkten door het aanhoudende conflict in het Midden-Oosten, terwijl de Europese gasopslagen zich op het laagste niveau in vijftien jaar bevinden.
• Het optreden van een uitzonderlijk krachtig El Niño-weerfenomeen dat negatieve gevolgen heeft voor de wereldwijde landbouwproductie en opwaartse druk uitoefent op de voedselprijzen.
• Het risico van tegenvallende rendementen in de AI-sector gecombineerd met stijgende obligatierentes, wat in een cumulatief neerwaarts scenario 0,7 procentpunt van het mondiale bbp in 2027 zou afschaven en 1,1 procentpunt aan de inflatie zou toevoegen.

Operationele gevolgen voor bedrijven en organisaties

Voor bedrijven en organisaties die technologische trajecten vormgeven of afhankelijk zijn van kredietverlening op de kapitaalmarkten, onderstrepen deze bevindingen de absolute noodzaak van een strikte toetsing van het werkelijke rendement op investeringen in kunstmatige intelligentie. De oplopende kosten van zowel overheidsschulden als bedrijfsobligaties vertalen zich direct in hogere financieringslasten en een stringente eis om tastbare productiviteitswinsten aan te tonen voordat omvangrijke kapitaalbedragen worden vastgelegd. Tegelijkertijd staan beslissers in aanverwante sectoren, zoals ingenieursbureaus, de energiesector en de utiliteitsbouw, voor de uitdaging om hun operationele capaciteit zorgvuldig af te stemmen op het reële risico van een plotselinge vertraging in datacenteropdrachten, mochten de inkomsten van technologiebedrijven achterblijven bij de torenhoge verwachtingen van de financiële markten.