Microsoft-datacenter verbruikt nu 1% van alle Nederlandse stroom

Microsofts oudste hyperscale datacenter in Nederland, een cluster onderling verbonden hallen in Middenmeer, verbruikte in 2025 1,17 terawattuur aan stroom — meer dan 1 procent van het totale Nederlandse verbruik van 116 TWh —, blijkt uit cijfers die de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) in juli 2026 publiceerde en die NL Times op 14 juli meldde. De openbaarmaking volgt uit de Europese Energie-efficiëntierichtlijn, die sinds 2024 van kracht is en datacentereigenaren verplicht hun energie- en waterverbruik te rapporteren. Microsoft is de eerste grote Amerikaanse cloudaanbieder die deze cijfers voor zijn Nederlandse activiteiten volledig openbaar maakt.

Een torencomplex van een miljard euro, gebouwd rond een verbod

De openbaarmaking komt op het moment dat Microsoft een apart, groter project doorzet: een datacenter in het westelijke havengebied van Amsterdam, voor het eerst gemeld door Dutch Brief op 16 mei 2026. Het complex van 1 miljard euro, bestaande uit drie torens van 85 meter, wordt gebouwd door de Britse ontwikkelaar Pure Data Centres, gesteund door de Amerikaanse investeringsmaatschappij Oaktree Capital Management, met Microsoft als enige huurder. De bouw begon in januari 2026, en de eerste fase moet in 2028 opengaan. De drie torens samen zullen 78 megawatt verbruiken, ongeveer evenveel stroom als alle huishoudens in het nabijgelegen Haarlem samen.

Hoe het project twee verboden omzeilde

De goedkeuring valt op omdat zowel de gemeente Amsterdam (sinds eind 2023) als de Nederlandse rijksoverheid (sinds 2022) nieuwe hyperscale datacenters — die groter zijn dan 10 hectare of 70 megawatt — heeft verboden, juist om een toch al zwaarbelast stroomnet te beschermen. Het Amsterdamse project gaat volgens Dutch Brief om twee redenen toch door: de oorspronkelijke plannen dateren van 2016, van vóór beide verboden, waardoor overgangsregels gelden; en de provincie Noord-Holland verleende voor elk van de drie torens een aparte vergunning in plaats van ze als één installatie te behandelen, waardoor elke toren afzonderlijk onder de hyperscale-drempels blijft, ook al ligt hun gezamenlijke verbruik boven de grens van 70 megawatt. 'Juridisch gezien voldoen deze drie afzonderlijke datacenters niet aan de criteria van een hyperscale', antwoordde de provincie op vragen van Statenleden.

Een stroomnet zonder ruimte

De timing is lastig voor een stad die al kampt met stroomtekorten. Netbeheerder Liander heeft gewaarschuwd dat de elektriciteitsschaarste in Amsterdam minstens tot 2030 zal aanhouden, met mogelijke storingen in sommige wijken al vanaf 2026, meldden zowel NL Times als Dutch Brief. Gemeentelijke functionarissen zeiden eind 2025 dat plannen voor 30.000 woningen en 50 scholen in gevaar waren omdat er onvoldoende netcapaciteit was om ze aan te sluiten, zonder dat er 'snelle oplossingen' voorhanden waren. Datacenters waren eind 2024 al goed voor 4,6 procent van het totale Nederlandse elektriciteitsverbruik, volgens het CBS, en netbeheerders verwachten dat dat aandeel tegen 2030 oploopt tot ongeveer 15 procent. Alleen al in Noord-Holland wijzen lopende vergunningsaanvragen op wel 92 datacenters tegen 2030. Landelijk staan meer dan 14.000 bedrijven en zo'n 7.300 huishoudens op wachtlijsten voor een nieuwe of zwaardere netaansluiting.

• 1,17 TWh — stroomverbruik van Microsofts vestiging in Middenmeer in 2025, meer dan 1% van het Nederlandse verbruik
• 78 MW — gezamenlijk vermogen van de drie nieuwe Amsterdamse torens, net boven de hyperscale-drempel van 70 MW
• 4,6% — aandeel van datacenters in het Nederlandse elektriciteitsverbruik eind 2024, volgens het CBS
• circa 15% — aandeel dat netbeheerders tegen 2030 verwachten
• 92 — datacenters die alleen al in Noord-Holland tegen 2030 worden verwacht, op basis van lopende vergunningsaanvragen
• meer dan 14.000 bedrijven en zo'n 7.300 huishoudens op wachtlijsten voor een nieuwe of zwaardere netaansluiting

Een soevereiniteitsdebat achter de cijfers

Rick Pijpers, voormalig directeur bij datacenterbeheerder Equinix en nu voorman van de Dutch Sovereign Datacenter Cooperative, zei tegen Dutch Brief dat Amerikaanse cloudgiganten kleinere Nederlandse en Europese aanbieders verdringen: 'Alles gaat naar de Amerikanen, en er is nauwelijks nog netcapaciteit over voor lokale datacenters, die zo belangrijk zijn voor het Nederlandse bedrijfsleven en de overheid.' De zorg wordt versterkt door een rapport dat de Nederlandse mededingingsautoriteit ACM een dag vóór het bekend worden van de goedkeuring van het Amsterdamse project publiceerde, en dat waarschuwde voor wat het een 'extreme afhankelijkheid' van Nederlandse bedrijven van Amerikaanse techbedrijven voor clouddiensten noemde. Microsofts Nederland-directeur Joris Schoonis reageerde dat 300.000 klanten van het bedrijf hun data lokaal opgeslagen willen hebben, onder Nederlandse en Europese jurisdictie, en stelde dat geopolitieke spanningen de vraag naar veilige binnenlandse opslag doen toenemen, ook al is de infrastructuur zelf in buitenlandse handen.

Wat dit betekent voor Nederlandse bedrijven

Voor Nederlandse datacenterbeheerders en de industriële en publieke klanten die van lokale capaciteit afhankelijk zijn, verscherpt de goedkeuring van het Amsterdamse project een strijd om schaarse middelen in plaats van die op te lossen. Zoals Pijpers waarschuwt: elke megawatt die wordt gereserveerd voor een Amerikaanse hyperscaler is een megawatt die niet meer beschikbaar is voor een binnenlandse aanbieder, op een moment dat Amsterdams wethouder Zita Pels heeft gezegd dat de stad geen netcapaciteit meer te vergeven heeft en nieuwe datacenters of uitbreidingen tot minstens 2030 heeft verboden, behalve voor projecten zoals dit die al in de pijplijn zaten. Nederlandse bedrijven die op zoek zijn naar een nieuwe of zwaardere netaansluiting, van fabrieken tot woningbouwers, concurreren nu rechtstreeks om dezelfde beperkte capaciteit waar hyperscale cloudcampussen beslag op leggen.