Lenovo start in Zhangjiakou een hybride tokenfabriek voor AI

Lenovo wil tokens produceren zoals een fabriek elektriciteit of staal maakt. Op 10 november 2026 presenteerde de Chinese groep in Zhangjiakou, in de provincie Hebei, het merk „Lenovo Wanquan”, een „hybride tokenfabriek”, en sloot het een overeenkomst met het stadsbestuur om de eerste te bouwen, aangeduid als „moederfabriek”. Een token (Chinees „cíyuán”) is de teksteenheid die een AI-model verwerkt en waarmee het gebruik wordt gemeten en gefactureerd. Volgens QbitAI en de krant Keji Ribao mikt het project op 2 biljard tokens per jaar, maar alle cijfers zijn voorlopig doelen die Lenovo zelf heeft aangekondigd.

Wat plant Lenovo precies in Zhangjiakou?

Volgens Keji Ribao (11 november 2026) tekenden Lenovo en de stad Zhangjiakou de overeenkomst op 10 november, waarmee de locatie van de eerste moederfabriek vaststaat. De eerste fase voorziet een heterogeen rekencluster van 15.000 P en een rekencentrum van ongeveer 100 MW („P” is de eenheid van rekenkracht die Lenovo gebruikt en die geen van beide media toelicht). Volgens QbitAI (14 november 2026), dat Lenovo's senior vicepresident Dai Wei citeert, is de planning voor deze fase 2027, met een schaal die tegen 2030 tien keer of meer groter moet worden.

• Jaarproductie: meer dan 2 biljard tokens, volgens de omrekening van QbitAI zo'n 5,5 biljoen per dag.
• Piekdoorvoer: 200 miljoen tokens per seconde; Keji Ribao noemt een capaciteit voor 100.000 gelijktijdige gebruikers per dag.
• Kostendoel: 70 % lagere totale kosten per miljoen tokens.
• Doorvoer- en kwaliteitsdoelen: output per seconde vijf keer hoger, aandeel „goede tokens” boven 99,9 %.
• Energiedoel: PUE onder 1,1 voor het bijbehorende rekencentrum.

De PUE (Power Usage Effectiveness) is de verhouding tussen het totale energieverbruik van een datacenter en de energie die daadwerkelijk bij de servers aankomt; hoe dichter bij 1, hoe minder stroom verloren gaat aan koeling en andere posten. Het „aandeel goede tokens” is een Lenovo-maatstaf die Keji Ribao beschrijft als manier om tokens van lage kwaliteit eruit te filteren; QbitAI voegt toe dat Lenovo het „effectieve token” benadrukt: het gaat er niet om hoeveel er wordt geproduceerd, maar of een taak in één keer goed wordt afgerond.

Waarom spreekt Lenovo van „hybride” productie?

De achtergrond is een exploderende vraag bij nerveuze budgetten. Volgens de Chinese Nationale Data-administratie, geciteerd door QbitAI, steeg het aantal dagelijkse tokenaanroepen in China van 100 miljard begin 2024 naar 100 biljoen eind 2025 en overschreed het in maart 2026 de 140 biljoen; de Chinese Academie voor Informatie- en Communicatietechnologie (CAICT) meldt voor juni 2026 meer dan 500 biljoen. Bedrijven remmen echter: volgens de krant Economic Observer, overgenomen door QbitAI, gaf een middelgrote bank in het eerste halfjaar bijna 9 miljoen yuan uit aan tokens, 8 % van het IT-budget van het jaar ervoor, en in een McKinsey-enquête zei ongeveer een op de vijf respondenten dat de organisatie het AI-gebruik had beperkt vanwege de kosten.

Lenovo's antwoord is een gemengde levering op drie assen, legt QbitAI uit. Bronnen: zelf geproduceerde private tokens, aangevuld met geautoriseerde publieke diensten, met een privaat zwaartepunt. Architectuur: lichte taken op het apparaat, latentiegevoelige taken aan de rand van het netwerk (edge), elastische vraag in de cloud. Modellen: open-weightmodellen of gesloten propriëtaire modellen, afhankelijk van de gewenste kwaliteit en kosten. De groep wil tokens leveren zoals elektriciteit: het bedrijf sluit aan zonder zich druk te maken om de machines en de planning erachter.

Twee softwarebouwstenen sturen die mix aan, aldus QbitAI. De „Token Engine” combineert dynamische gezamenlijke inzet van modellen en rekenwerk op dezelfde machines, resourcepools per taak en slimme modelroutering. De „Token Hub”, ingebouwd in Lenovo's xCloud, kiest voor elk verzoek een model en capaciteit die passen bij de vereiste kwaliteit, datagrenzen, latentie en kosten. Op het gebied van beveiliging kondigt Lenovo een witte lijst van geteste modellen aan, een functie „Token Trust” die gevoelige informatie onderweg onderschept, en verwerking in vertrouwde uitvoeringsomgevingen (TEE), waarin het platform de inhoud niet kan lezen.

Hoe wil Lenovo de kosten verlagen?

Keji Ribao en QbitAI beschrijven een optimalisatie op drie niveaus. Niveau één, de hardware: de heterogene rekenoplossing „Wentian”, gebaseerd op supernodes en geoptimaliseerde clustercommunicatie, levert volgens Lenovo meer dan 30 % hogere rekenefficiëntie op. Niveau twee, de kosten over de hele levenscyclus van het rekencentrum: modulaire prefabricage, geïntegreerde vloeistofkoeling en gelijkstroomsturing van groene stroom, met een geplande recyclinglijn voor apparatuur in Zhangjiakou. Niveau drie, het gebruik: routering voorkomt dat een duur model wordt ingezet voor een eenvoudige taak.

Volgens QbitAI zegt Lenovo-vicepresident Yao Zhenyu dat de interne AI-praktijken van de groep al ongeveer 70 % totale kostenoptimalisatie hebben opgeleverd. Deze cijfers komen van Lenovo: voor zover wij lazen, vermelden noch QbitAI noch Keji Ribao een onafhankelijke controle, en geen van beide noemt het investeringsbedrag.

Waarom Zhangjiakou?

De stad, ruim 100 km van Peking, combineert energie en rekencapaciteit. QbitAI meldt dat het geïnstalleerde vermogen aan hernieuwbare energie eind 2025 boven de 45 miljoen kW lag, bijna 90 % van de plaatselijke stroomcapaciteit, en dat er meer dan 50 datacenters en ruim 1,07 miljoen standaardracks in bedrijf zijn. De stad is een knooppunt van de hub Peking-Tianjin-Hebei in het nationale programma „Data in het oosten, rekenkracht in het westen”. Het koele klimaat, als gunstig omschreven stroomtarieven en de lage latentie naar Peking drukken de exploitatiekosten. QbitAI verwijst ook naar het vijfjarenplan 2026-2030, dat groene stroom en rekenkracht beter wil koppelen en de rekenkosten voor het mkb wil verlagen.

Lenovo presenteert drie gevallen, allemaal afkomstig uit projecten of cijfers die het bedrijf zelf aankondigde. In Changsha plant Hunan Broadcasting met Lenovo een tokenfabriek voor door AI gegenereerde korte series, met als doelen 50 % lagere productiekosten, een 60 % kortere cyclus, meer dan 1.200 uur afgewerkte content per maand en meer dan 10.000 makers. Het schoolproject Shanghai Jiansheng omvat ruim 600 basis- en middelbare scholen, waarvan de belasting schommelt tussen lessen, examens en vakanties en waar gegevens van minderjarigen beschermd moeten worden. Het rekencentrum Suihong Huachuang in Qingyang (Gansu), het eerste genoemde bedrijfsvoeringsgeval, zou ongeveer 30 % aan kosten besparen, bij meer dan 2 miljoen aanroepen en 2 miljard tokens per dag op één model.

Wat verandert dit voor een bedrijf?

Het project laat vooral zien dat tokenkosten een eigen stuurknop worden: meet de kosten per geslaagde taak in plaats van per verbruikt token, stuur eenvoudige taken naar kleine modellen en bewaar grote modellen voor de gevallen die dat rechtvaardigen. Dat geldt vooral voor AI-agenten in het bedrijf die uren aan redeneerstappen aan elkaar rijgen. Het laat ook zien dat Chinese infrastructuurleveranciers een kant-en-klare tokendienst willen verkopen in plaats van servers; het effect op rekenprijzen buiten China valt nog af te wachten.

Een laatste voorzichtigheid: de eerste fase wordt niet vóór 2027 verwacht, de aangekondigde prestaties zijn doelen en geen metingen, en de gevallen Changsha, Shanghai en Qingyang zijn volgens de gelezen bronnen geen aangekondigde klanten van de fabriek in Zhangjiakou. Pas gepubliceerde bedrijfsresultaten zullen uitwijzen of het beloofde „token van goede kwaliteit” zijn cijfers haalt.